
75 Lat Kongresu Polonii Kanadyjskiej
Historia Kongresu Polonii Kanadyjskiej dzieli si? na dwa okresy, kt?re zostan? poni?ej kolejno
przedstawione. W pierwszym okresie centralna organizacja polonijna w Kanadzie nosi?a nazw? "Zjednoczenia Zrzesze? Polskich w Kanadzie". Zjednoczenie zosta?o zarejestrowane i
rozpocz?o sw? prawnie sankcjonowan? dzia?alno?? w dniu 7 lutego 1933 r. z numerem rejestru
"Corporation #349500". Zmiana nazwy na "Kongres Polonii Kanadyjskiej" nast?pi?a w czasie
zjazdu odbywaj?cego si? w Toronto w dniach 2-4 wrze?nia 1944 r.".
Zjednoczenie Zrzeszen Polskich w Kanadzie
Pocz?tki Kongresu Polonii Kanadyjskiej si?gaj? 1931 roku, kiedy to powsta?o Zjednoczenie
Zrzesze? Polskich w Kanadzie. O jego stworzeniu zadecydowa?y dwa czynniki. Po pierwsze
Polonia kanadyjska w tym czasie dysponowa?a juz do?? du?ym potencja?em organizacyjnym i
przej?cie na wy?szy stopie? zorganizowania by?o naturalnym etapem rozwoju tej zbiorowo?ci.
Dowodem rosn?cej gotowo?ci Polonii do stworzenia nadrz?dnej, centralnej organizacji o
charakterze parasola by?o powstanie w 1928 r. Zwi?zku Towarzystw Polskich z siedzib? w
Winnipegu. Po drugie, na skonsolidowaniu organizacyjnym Polonii zale?a?o polskim w?adzom
konsularnym. Realizowa?y one cele polityki zagranicznej Polski, w?r?d kt?rych mie?ci?y si?
pewne elementy mocarstwowo?ci. Szczeg?lnie sz?o a ambicje kolonialne Polski, kt?re
obejmowa?y tak?e i Kanad?.
Pierwszy zjazd Zjednoczenia odby? si? w Toronto w dniach 3-4 listopada 1931 r. Pierwszym
prezesem zosta? wybrany in?. Ludwik Wiktor.
Ideologicznie, Zjednoczenie stara?o si? by? do zaakceptowania przez ludzi o r?nych
pogl?dach. Jak utrzymywano:
"Idea nasza, ?e "nie idziemy ani na prawo, ani na lewo, tylko prosto, polsk? drog?", musi
wej?? w krew wychod?stwa polskiego i wtedy zyskamy w?asne zadowolenie oraz
szacunek obcych".
Tym nie mniej do?? wyra?nie zarysowano kszta?t w?asnej ideologii:
"Zjednoczenie Zrzesze? Polskich w Kanadzie ma za cel obj?? i z??czy? w swoich
szeregach wszystkie polskie, narodowo my?l?ce organizacje. Zjednoczenie Zrzesze?
Polskich w Kanadzie kieruje si? zasadami naprawd? demokratycznymi i daje ka?dej
organizacji swobod? dzia?alno?ci i przekona?. Zjednoczenie jest organizacj? naczeln?
narodow? oraz ?wieck? i od tej zasady nie mo?e ust?pi?".
Statutowe cele Zjednoczenia by?y nast?puj?ce:
- Skupianie i organizowanie wszystkich ?ywio??w polskich w Kanadzie, podtrzymuj?c bratersk? ??czno?? mi?dzy nimi.
- Dzier?enie wysoko sztandaru godno?ci narodowej krzepi?c si?y w niewyczerpanym ?r?dle idea??w narodowych i bohaterskiej przesz?o?ci Ojczyzny, odpieranie wrogich napa?ci na Nar?d i Pa?stwo Polskie, r?wnocze?nie lojalne zu?ytkowanie swych si? dla wszechstronnego rozwoju Kanady.
- Organizowanie dla cz?onk?w skutecznej i wydajnej pomocy, zar?wno duchowej, jaki materialnej, oraz w razie potrzeby celowe bronienie ca?o?ci spo?ecze?stwa polskiego w Kanadzie.
- Przedstawianie na zewn?trz wychod?stwa polskiego w Kanadzie wobec czynnik?w rz?dowych i spo?ecznych Kanady, wobec czynnik?w rz?dowych i spo?ecznych Polski, oraz wobec innych skupie? wychod?stwa polskiego i na terenie mi?dzynarodowym.
Cz?onkami Zjednoczenia mog?y by? organizacje. P?niej pozwolono na indywidualne cz?onkostwo. Wykluczono komunist?w wprowadzaj?c zakaz wst?powania do Zjednoczenia organizacji, "kt?rych d??eniem jest wywo?anie gwa?townych przewrot?w istniej?cego porz?dku spo?ecznego ?wiata".
Najwy?sza w?adz? by? Doroczny Zjazd Delegat?w Zrzesze? (DZDZ) a w?adz? wykonawcz? sprawowa?a Naczelna Delegacja Zjednoczenia wybierana na DZDZ. Sk?ada?a si? ona z: prezesa i wiceprezes?w, sekretarza, skarbnika i ich zast?pc?w. W p?niejszym okresie, zmieniono nazw? organu kierowniczego na "Rad? Naczeln?". W jej sk?ad wchodzi?o prezydium wybierane na zjazdach. Natomiast Okr?gami kierowa?y Rady Okr?gowe. Ni?szy szczebel Zjednoczenia stanowi?y Okr?gowe Delegacje. Skupia?y one organizacje na zasadzie terytorialnej.
Do Zjednoczenia wst?pi?y 24 organizacje polonijne. Uzna? to mo?na za dobry pocz?tek.
Niestety, mimo zach?t nie przy??czy?y si? dwie najwi?ksze organizacje: Stowarzyszenie
Polak?w skupiaj?ce g??wnie organizacje przyparafialne na zachodzie Kanady, a tak?e
Zwi?zek Polak?w w Kanadzie, kt?ry dzia?a? w Ontario.
Dzia?alno?? Zjednoczenia w pierwszym okresie koncentrowa?a si? na o?wiacie i
kulturze. Prowadzono zakup podr?cznik?w szkolnych i przydzielano subwencje
Komitetom Szkolnym. Organizowano sie? bibliotek objazdowych nazywanych
Bibliotekami Ruchomymi. W ci?gu trzech lat ich liczba si?gn?a pi?tnastu.
Drugi DZDZ odby? si? w Windsor w dniu 5 listopada 1932 r. Nowym prezesem zosta?
mec. B.B. Dubie?ski. Postanowiono przenie?? siedzib? w?adz Zjednoczenia do
Winnipegu, gdzie by?o najwi?ksze skupisko Polonii. Winnipeg pozosta? siedzib? Delegacji Naczelnej do samego ko?ca istnienia ZZP w Kanadzie.
Trwa?a praca konsolidacyjna Zjednoczenia i wspieranie o?wiaty polonijnej. Pojawi? si? te? nurt dzia?ania, kt?ry do dzi? jest bardzo mocn? stron? zorganizowanej Polonii - pomoc materialna Polsce i Polakom. Na wie?? o katastrofalnej powodzi na terenach podkarpackich Zjednoczenie podj?o szerok? akcj? pomocy. Wydano apel i dwa or?dzia do Polonii informuj?ce o kl?sce i wzywaj?ce do pomocy. W sumie zebrano 1 301 dolar?w, kt?re przekazano do G??wnego Komitetu Ratunkowego w Polsce. Inny nurt, do dzi? wa?ny, polega? na przeciwstawianiu si? nie?yczliwej, a cz?sto wrogiej Polsce i Polakom ropagandzie.
Oto jak pisano o tym w materia?ach na III
Zjazd Zjednoczenia:
"Naczelna Delegacja stara?a si? tej wrogiej propagandzie przeciwdzia?a? w miar? swej
mo?no?ci, przez odpowiednie prostowanie notatek w prasie angielskiej, odczyty przed
forum anglosaskich klub?w i organizacji oraz odpowiedni? akcj? publicystyczn? w
prasie polskiej, a szczeg?lnie w organie Zjednoczenia, tygodniku "Czas"".
Zagro?enia te p?yn?y z r?nych kierunk?w. Jednym z nich by?y coraz bardziej
widoczne zagro?enie ze strony Niemiec. St?d tak du?e znaczenie przywi?zywano do
organizowania ?wi?ta Morza, kt?re, jak pisano, "stanowi?o jedno z ogniw wielkiego
?a?cucha spontanicznych manifestacji polskiego narodu przywi?zania do morza
ostrze?enia przeciwko aktualnym w?wczas zakusom niemieckim, celem odebrania nam
Pomorza, jedynej gwarancji niezale?no?ci ekonomicznej Polskiego Pa?stwa".
W ramach podtrzymywania patriotyzmu Delegacja Naczelna wysy?a?a do organizacji i
szk? portrety: marsz. J. Pi?sudskiego, prezydenta Mo?cickiego I A. Mickiewicza.
Opr?cz tego przekazywano ksi??ki, obrazy i materia?y propagandowe.
W dniach 5-10 VIII 1934 r. odbywa? si? w Warszawie II Zjazd Polak?w z Zagranicy.
Polonii kanadyjskiej przyznano cztery miejsca. W?adze Zjednoczenia w ramach sta?ej
postawy ?yczliwo?ci w stosunku do Stowarzyszenia Polak?w i Zwi?zku Polak?w w
Kanadzie przekaza?y tym organizacjom po jednym mandacie, sobie zachowuj?c dwa
pozosta?e mandaty.
Miejscem trzeciego zjazdu Zjednoczenia by? Hamilton (23 XI - 26 XI 1934 r.). Wielko?? polonijnego centrum wzros?a do 50 organizacji. By?y one skupione w nast?puj?cych Okr?gowych Delegacjach: Hamilton, Windsor, Toronto, Kitchener i Montreal. Wst?pi?o te? 10 cz?onk?w indywidualnych.
Ci?gle trwa?y pr?by przenikania do Zjednoczenia polskich komunist?w. Na Zje?dzie
odrzucono mandaty Towarzystwa Robotniczo-Farmerskiego, z kt?rymi przyjecha?o
siedmiu dzia?aczy z Toronto, Hamiltonu i Montrealu. Towarzystwo to przesta?o istnie?
w 1936 r., a w jego miejsce powo?ano Polskie Towarzystwo Ludowe.
Rodzaj i skal? pracy Zjednoczenia obrazuje lista wydzia??w, jakie Zjazd poleci?
utworzy? Delegacji Naczelnej. Oto one: organizacji kobiecych; organizacji m?odzie?y;
organizacyjno-spo?eczny; kulturalno-o?wiatowy; weteran?w; propagandy i prasy;
gospodarczy; spraw ubezpieczeniowych; porad prawnych; szkolnictwa.
Czwarty DZDZ odby? si? w Winnipegu w dniach 24-26 1936 r. W tym czasie nale?a?y
do Zjednoczenia ju? sze??dziesi?t trzy organizacje. W trakcie nast?pnej kadencji liczba
ta wzros?a do 74, co wed?ug Rady Naczelnej mia?o stanowi? trzy czwarte
zorganizowanej Polonii.
Rozwija?a si? te? szybko dzia?alno?? statutowa. Przyk?adowo, liczba bibliotek,
nazywanych Bibliotekami W?drownymi, wzros?a do dwudziestu jeden. Dzia?a?o te?
sze?? bibliotek szkolnych. Systematycznie organizowano obchody rocznic
patriotycznych. Trwa?a praca nad m?odzie?? w ramach, kt?rej organizowano zloty,
konkursy wiedzy o Polsce oraz kursy wakacyjne.
Pi?ty Zjazd mia? miejsce w Montrealu w dniach 29 IX - 1 X 1938 r. Dzia?acze
zjednoczenia mieli ?wiadomo?? wykonania du?ej pracy integracyjnej. Jak stwierdzali:
"Pr?d konsolidacyjny wychod?twa polskiego w Kanadzie, jest wyrazem wy??cznie
zas?ug 8-mioletniej pracy Zjednoczenia, kt?re pragnie w imi? interes?w Polonii tutejszej
zjednoczy? j? dla wsp?lnej sprawy".
Zbli?aj?cy si? wybuch wojny polsko-niemieckiej mobilizowa? Poloni? kanadyjsk? i jej
w?adze. Podj?to szereg stosownych dzia?a?. Jak stwierdzono w sprawozdaniu Rady
Naczelnej na VI DZDZ:
"Sytuacja z miesi?ca na miesi?c stawa?a si? coraz gorsza i niebezpieczniejsza. Po
przem?wieniu historycznym przed komisj? senack? dla spraw zagranicznych by?ego
ministra J?zefa Becka i rozpisaniu na gwa?t przez rz?d polski po?yczki wojennej,
widzieli?my zbli?aj?c? si? burz? wojenn?.
Wobec tego stanu rzeczy, Zebrana Rada Naczelna dnia 13 kwietnia 1939 r.
przeprowadzi?a nast?puj?c? uchwa??: "Celem zorganizowania Centralnego Komitetu Obrony Narodowej i Pomocy Polsce, Rada Naczelna uchwala na wniosek p. J?zefa
Zaborskiego, poparty przez p. M. Wdowiaka, zwr?ci? si? do Konsula R.P. Dra J.
Szczygowskiego, jako czynnika neutralnego, z pro?b? o zwo?anie posiedzenia z
udzia?em zarz?du Zjednoczenia, Stowarzyszenia i prezes?w lokalnych organizacji,
celem naradzenia si? i powzi?cia odpowiednich krok?w"
Za cztery dni, 17-go kwietnia 1939, zostaje powo?any do ?ycia Centralny Komitet
Obrony Narodowej i Pomocy Polsce, na czele kt?rego staje Dr Franciszek S?dziak. Od
chwili powstania Centralnego Komitetu, Zjednoczenie od?o?y?o swe sprawy
dzia?alno?ci programowej na plan drugi, a podj?o akcj? zbi?rkow? na pomoc Polsce. W
wydawanym "Biuletynie" usilnie przez ca?y czas propagowali?my konieczno??
poparcia dla Centralnego Komitetu, od kt?rego spodziewali?my si?, ?e rozwinie
dzia?alno?? sw? na ca?? Kanad?".
Kolejny, sz?sty DZDZ odby? si? w Toronto w dniach 19-20 IX 1941 r. G??wnym
problemem rozwa?anym na zje?dzie by?o usprawnienie akcji zbi?rkowej Polonii
kanadyjskiej na rzecz Polski. Spraw? t? umieszczono w szerszej perspektywie, o czym
?wiadczy uchwa?a zatytu?owana: "Potrzeba Akcji Wychod?stwa na Rzecz Wysi?ku
Wojennego Kanady, Wielkiej Brytanii i Polski". Jej pocz?tek brzmia?: Wysi?ek wojenny
Kanady, Wielkiej Brytanii jest r?wnoznaczny z wysi?kiem wojennym Polski, bowiem
kl?ska Brytyjskiego Zwi?zku Narod?w by?aby kl?sk? Polski, a zwyci?stwo Wielkiej
Brytanii b?dzie zwyci?stwem Kanady i Polski".
Si?dmy zjazd Zjednoczenia odby? si? w Windsor w dniach 2-4 wrze?nia 1943 r. Nadal
dominowa?y sprawy zwi?zane z tocz?c? si? II wojn? ?wiatow?. Rada Naczelna w
swoim sprawozdaniu na zjazd pisa?a:
"Zjednoczenie Zrzesze? Polskich w Kanadzie, jako jedyna centrala organizacyjno??cznikowa
polskich ugrupowa? organizacyjnych w Kanadzie od Atlantyku a? po
Pacyfik, ??czy w sobie 72 towarzystwa, kluby, zwi?zki i inne ugrupowania
organizacyjne w Kanadzie.
Uwa?amy za wskazane podkre?li?, ?e w okresie sprawozdawczym istnia? na og?
bardzo s?aby kontakt pomi?dzy organizacjami. Z?o?y?o si? na to wiele znanych nam
wszystkim powod?w: 1) przestawienie kierunk?w pracy organizacji zjednoczeniowych
na wysi?ek wojenny. 2) skoncentrowanie niemal ca?ej dzia?alno?ci Rady Naczelnej w
Centralnym Komitecie Obrony Narodowej i Pomocy Polsce (obecnie Polski Komitet
Ratunkowy z central? w Winnipegu)".
W ko?cowym okresie istnienia Zjednoczenia nale?a?y do? nast?puj?ce organizacje (stan na
sierpie? 1943 r.). Oto ich lista:
Ontario
Zwi?zek Narodowy Polski w Kanadzie (Toronto), Klub Kobiecy przy ZNP w Kanadzie
(Toronto), Klub M?odzie?y Polskiej przy ZNP w Kanadzie, Zwi?zek Narodowy Polski,Gmina 2
(Toronto), Polskie Towarzystwo Wzajemnej Pomocy "Ulga", Grupa 1 (Toronto), Polskie
Towarzystwo Sztuki i Rob?t R?cznych (Toronto), Towarzystwo Bratniej Pomocy "Ulga", Grupa
2 (Toronto), Polskie Towarzystwo Imienia Jezus (Toronto), Parafia Narodzenia Matki Boskiej
(Toronto), Stowarzyszenie Weteran?w Armii Polskiej, Plac?wka 133 (Toronto), Stowarzyszenie
Weteran?w Armii Polskiej, plac?wka 114 (Toronto), Klub M?odzie?y Polskiej (Toronto),
Stowarzyszenie Polskiego Domu Ludowego (Windsor), Klub Student?w Polsko-Kanadyjskich
(Windsor), Towarzystwo Gimnastyczne "Sok?", Gniazdo nr 812 (Windsor), Parafia ?w. Tr?jcy
(Windsor), Bractwo ?w. Tr?jcy (Windsor), towarzyszenie Weteran?w Armii Polskiej,
Plac?wka 126 (Windsor), Polski Klub Obywatelski (Windsor), Polski Klub Obywatelski (
Hamilton), Towarzystwo Polskich Kupc?w i Przemys?owc?w (Hamilton), Towarzystwo Bratniej Pomocy ?w. Stanis?awa Kostki (Hamilton), Polskie Ko?o ?piewackie "Hejna?" (Hamilton),
Parafia ?w. Stanis?awa Kostki (Hamilton), Klub M?odzie?y ?w. Stanis?awa Kostki (Hamilton),
Towarzystwo Bratniej Pomocy ?w. J?zefa (Kitchener), Towarzystwo Bratniej Pomocy Jana
Kantego (Kitchener), Zwi?zek Polski (Oshawa), Stowarzyszenie Weteran?w Armii Polskiej
(Oshawa), Klub Polski (Sudbury), Polskie Towarzystwo 3-go Maja (Sault Ste Marie), Polsko-
Kanadyjski Klub (Ottawa), Polskie Narodowe Towarzystwo (Kirkland Lake), Stowarzyszenie
Weteran?w Armii Polskiej, Plac?wka 162 (Kirkland Lake), Towarzystwo Bia?ego Or?a
(Timmins), Towarzystwo Bratniej Pomocy im. J. Pi?sudskiego (Fort William), Klub Weteran?w
Armii Polskiej (Fort William).
Quebec
Polskie Towarzystwo Patriotyczne Bratniej Pomocy (Montreal), Zwi?zek Weteran?w Polskich
im. Marsza?ka J?zefa Pi?sudskiego (Montreal), Towarzystwo Bia?ego Or?a (Montreal),
Towarzystwo Polskiej Jedno?ci Narodowej (Montreal), Polsko-Katolickie Towarzystwo Bia?ego
Or?a (Rouyn), Towarzystwo Przyjaci? Morza Polskiego (Montreal), Zwi?zek Weteran?w
Polskich (Perron Gold Mines), Ko?o M?odzie?y Polskiej (Montreal).
Manitoba
Polskie Towarzystwo Gimnastyczne "Sok?" (Winnipeg), Polska Sp?ka Wydawnicza "Czas" (Winnipeg), Stowarzyszenie Polskich Obro?c?w Ojczyzny (Winnipeg), Zwi?zek Polek (Winnipeg), Polski Oddzia? Kanadyjskiego Legionu B.E.S.L. (Winnipeg), Towarzystwo "Sok?" (St. Boniface), Stowarzyszenie Polskich Obro?c?w Ojczyzny (St. Boniface), Towarzystwo Szko?y Polskiej (Transcona), Towarzystwo "Sok?" (Brandon), Towarzystwo Bia?ego Or?a (Flin Flon), Towarzystwo Bratniej I Wzajemnej Pomocy ?w. Jana Kantego (Winnipeg), Polsko- Kanadyjskie Towarzystwo im. Curie-Sk?odowskiej (Hadashville).
Saskatchewan
Przymierze Polsko-Kanadyjskie (Regina), Klub Polski (Cedoux), Towarzystwo ?w. Piotra i
Paw?a (Fosston), Polskie Towarzystwo im. A. Mickiewicza (Ituna), Polskie Towarzystwo Kr?la
Jana Sobieskiego (Krydor), Polskie Towarzystwo O?wiatowe (Prince Albert), Polskie
Towarzystwo im. H. Sienkiewicza (Saskatoon), Polskie Towarzystwo im. M. Kopernika
(Whitkow).
Alberta
Towarzystwo Polak?w (Edmonton), Stowarzyszenie Polskich Obro?c?w Ojczyzny (Edmonton), Zwi?zek Polski (Calgary), Polskie Towarzystwo O?wiatowe (Lethbridge), Polskie Towarzystwo (Thorhild).
British Columbia
Polskie Towarzystwo "Zgoda" (Vancouver).
Dzia?alno?? pierwszej polonijnej organizacji centralnej staraj?cej si? zjednoczy? wszystkie
organizacje polonijne w Kanadzie, przypad?a na z?y czas, najpierw ?wiatowego kryzysu
gospodarczego, a p?niej na okres II wojny ?wiatowej. Depresja gospodarcza zubo?y?a
spo?eczno??, a przecie? dzia?alno?? organizacyjna wymaga?a zasob?w materialnych. Sk?ania?a
te? przede wszystkim do walki o przetrwanie, w kt?rej to atmosferze wy?sze cele stawa?y si?
drugorz?dne. Natomiast trwaj?ca ponad pi?? lat wojna skierowywa?a wysi?ek organizacyjny na
pomoc Polsce. Du?o energii zu?yto na pomoc dla ?o?nierzy polskich znajduj?cych si? w niewoli
w oflagach i stalagach. Cierpia?y na tym inne cele statutowe organizacji nale??cych do
Zjednoczenia, a tak?e samego Zjednoczenia.
Obok niew?tpliwych sukces?w Zjednoczenia widoczne by?o, ?e osi?gn?o ono pewien pu?ap
rozwoju, kt?ry trudno b?dzie w daj?cej si? przewidzie? przysz?o?ci przekroczy?. Liczba
zintegrowanych w Zjednoczeniu organizacji osi?gn?a poziom siedemdziesi?ciu kilku i nie
wida? by?o szans na wi?kszy przyrost. Jasne te? by?o, ?e po szeregu pr?bach przy??czenia
Stowarzyszenia Polak?w i Zwi?zku Polak?w w Kanadzie, nie ma wi?kszych szans, by mia?o si?
to kiedy? dokona?.
Nie mo?na te? nie docenia? destrukcyjnych skutk?w dzia?alno?ci ?rodowisk radykalnych z komunistami na czele. Po nieudanych pr?bach infiltracji, prowadzi?y one kampani? oszczerstw maj?c? zdyskredytowa? Zjednoczenie. Nagminnie u?ywano epitetu: "faszystowskie Zjednoczenie". Wprawdzie zasi?g wp?yw?w komunistycznych nie by? du?y, jednak d?ugotrwa?e, bezpardonowe ataki musia?y obni?a? presti? Zjednoczenia w oczach Polonii i w?adz kanadyjskich.
Nie brakowa?o te? konflikt?w w?r?d dzia?aczy samego Zjednoczenia. Cz?ciowo by?y one wynikiem wrogiej dzia?alno?ci ?rodowisk radykalnych, cz?ciowo za? ambicji niekt?rych dzia?aczy.
KONGRES POLONII KANADYJSKIEJ (KPK)
W takiej sytuacji, idealnym rozwi?zaniem by?oby stworzenie organizacji robi?cej wra?enie, ?e
nast?pi?o zerwanie z przesz?o?ci? przy jednoczesnym zachowaniu efekt?w pionierskiej pracy
Zjednoczenia. I tak te? si? sta?o. W atmosferze, jaka panowa?a w 1944 r. w czasie przygotowa?
do Zjazdu Za?o?ycielskiego Kongresu Polonii Kanadyjskiej, czu?o si? pierwiastek nowo?ci, a
nawet prze?omu. Nie rzuca?o si? w oczy, ?e jednym z g??wnych organizator?w tego zjazdu by?a
Rada Naczelna Zjednoczenia. Na samym zje?dzie g??wne funkcje pe?nili dzia?acze
Zjednoczenia. A.F. Chudzicki zosta? przewodnicz?cym zjazdu, a J. Topolnicki - sekretarzem.
Pierwszym prezesem ZG KPK zosta? mec. J.S. Grocholski, dzia?acz, kt?ry wcze?niej pe?ni? w
Zjednoczeniu funkcj? wiceprezesa Rady Naczelnej.
Kongres Polonii Kanadyjskiej od strony formalno-prawnej by? kontynuacj? Zjednoczenia Zrzesze? Polskich w Kanadzie. Przyjmuj?c "charter" Zjednoczenia, przyjmowa? te? jego statutowe cele. Co wi?cej, struktura organizacyjna wypracowana przez Zjednoczenie zosta?a przyj?ta przez KPK.
Kongres pocz?tkowo numerowa? swoje Walne Zjazdy nie uwzgl?dniaj?c numeracji Zjazd?w Zjednoczenia. Naprawiono to na VII WZ KPK w 1958 r., przyjmuj?c uchwa?? o doliczeniu siedmiu Zjazd?w Zjednoczenia do dotychczasowej numeracji kongresowej (Protok? Zjazdowy, str. 28, pkt. 18 b). Tym samym VII WZ KPK przeobrazi? si? w Zjazd o numerze XV.
Edward So?tys
